Wat verstaan we onder goede nachtrust?

Ook als we slapen blijken onze hersenen veel energie te gebruiken.
Nu is de vraag wat er in onze hersenen gebeurt tijdens onze slaap. Beetje bij beetje lijkt daar duidelijkheid over te ontstaan.

Zo slaan onze hersenen binnenkomende informatie  op in een onderdeel van onze hersenen, de zogenaamde hippocampus. Tijdens onze slaap wordt deze informatie verder georganiseerd en opgeslagen in het langetermijngeheugen, dat weer verdeeld ligt in onze hersenen. Wie te weinig slaapt kan zich de volgend dag minder herinneren dan diegenen die wel genoeg nachtrust hebben gehad!
Onze hersenen bestaan uit vele, vele hersencellen. Tijdens onze slaap worden nieuwe hersencellen aangemaakt. Chronisch slaapgebrek heeft tot gevolg dat er minder hersencellen worden aangemaakt, waardoor het functioneren van onze hersenen minder wordt. In wezen kunnen we onze hersenen vergelijken met onze spieren. Na een grote inspanning moeten deze rusten om te herstellen. Met onze hersenen is dat blijkbaar hetzelfde.

Slaapgebrek tast onze lichamelijke en geestelijke gezondheid aan. Bij diegenen die te weinig slapen blijken allerlei ‘stress’-reacties in de hersenen te ontstaan met overeenkomstig gedrag in het dagelijkse leven. Tot slot tast slaapgebrek ons immuunsysteem aan.
Kortom: te weinig slaap heeft een sterk negatieve invloed op onze hersenen. Het tast ons geheugen, ons concentratievermogen, ons spraakvermogen, onze reactiesnelheid en onze besluitvaardigheid aan. Daarnaast heeft het effect op onze emoties en fysieke gezondheid.

Maar wat is nu voldoende slaap? Als standaard wordt acht uur slaap per nacht gegeven, maar de slaapbehoefte verschilt per persoon. Waar de één na vijf uur slaap het gevoel heeft dat hij voldoende nachtrust heeft gehad, kan de ander zich na twaalf uur diepe slaap zich nog steeds niet uitgeslapen voelen.

Daarnaast bepalen de hoeveelheid en kwaliteit van de slaap van de vorige nacht en je leeftijd het aantal benodigde uren slaap. Baby’s hebben de meeste slaap nodig, ongeveer 16 à 18 uur per dag. Het aantal uren benodigde slaap neemt af naarmate het kind ouder wordt. Wel is er een tijdelijke toename aan slaapbehoefte in de puberteit. Dus als je puberzoon moeite heeft om uit bed te komen, mag je niet (altijd) mopperen. Dat hoort bij de leeftijd. Op oudere leeftijd neemt de slaapbehoefte steeds verder af. Dit komt onder andere doordat de slaapcyclus verandert. Maar hoe zit zo’n slaapcyclus eigenlijk in elkaar?

foto1

Verschillende slaapstadia
Slaap is geen aaneengesloten periode van ‘bewusteloosheid’. Je wisselt perioden van lichte slaap, diepe slaap en wakker zijn met elkaar af. Eigenlijk verloopt slapen in verschillende fases, die bij elkaar ongeveer anderhalf uur duren en elkaar steeds opvolgen. De volgende specifieke fases kun je in een slaapcyclus onderscheiden:

Verschillende slaapstadia
Fase 1 – Sluimerslaap: Dit is het begin van je slaap en deze fase duurt slechts vijf tot tien minuten. In deze fase kun je nog gemakkelijk wakker worden. Het voelt dan alsof je nog niet geslapen hebt.
Fase 2 – Lichte slaap: Deze fase duurt 30 tot 40 minuten. Ook in deze fase kun je nog gemakkelijk wakker worden en dan voelt het alsof je nog niet sliep.
Fase 3 – Diepe slaap: In deze fase slaap je ‘echt’. Je ademhaling is rustig, je hartslag gaat omlaag en je spieren ontspannen. Ook ben je minder gevoelig voor licht en geluid. In deze fase is het moeilijker om je wakker te maken. Vanaf je veertigste wordt de diepe slaapfase steeds korter. Hierdoor voelen veel ouderen zich ’s morgens niet goed uitgerust. Het inkorten van de slaapfases werkt door tot en met aan de laatste fase, de REM-slaap.
Fase 4 – Zeer diepe slaap: In de vierde fase worden je slaapbehoeftes het meest bevredigd.  Je bent niet wakker te krijgen, behalve door luide muziek of fel licht.
Fase 5 – REM-slaap:  Waar in fase 1 tot en met 4 je hersenen inactief zijn, draaien ze in de REM-slaap op volle toeren. Hierdoor kun je heel levendig dromen. Hiervan herinner je je meestal niks, behalve als je wakker schrikt. De totale REM-slaap bedraagt 25 procent van de periode waarin we slapen. Lees hier meer over de functies van de REM-slaap.
In principe eindigt elke slaapcyclus met de REM-slaap. Hierna word je kort wakker, waarna de cyclus opnieuw begint. Wel is het zo dat naarmate de nacht vordert het REM-stadium langer wordt en dat sommige eerdere fases worden overgeslagen. Gedurende de nacht herhalen de fases zich drie tot vier keer.

Wat dromen we allemaal?
Tips voor een goede nachtrust!
Welke externe factoren beïnvloeden onze nachtrust?
Wat is de beste slaaphouding?
Interessante slaapweetjes!